Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), ceza yargılamalarında sanığın belirli bir denetim süresine tabi tutularak, bu denetim süresi içerinde kasıtlı bir suç işlememesi ve mahkemece belirlenen yükümlülüklere uyması durumunda, açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükmün herhangi bir sonuç doğurmayarak, cezanın ortadan kaldırılmasını sağlayan alternatif bir hüküm mekanizmasıdır (CMK M.231).
Daha fazla oku
Basit Yargılama Usulü
Basit Yargılama Usulü Nedir? Basit Yargılama usulü Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 251. maddesinde düzenlenmiş olup, iddianamenin kabulünden sonra bazı suçlarda mahkemenin takdirine bağlı olarak duruşma yapılmadan ve evrak üzerinden yürütülen, olağan yargılama usulünden daha hızlı ve basit bir yargılamayı hedefleyen ceza hukuku mekanizmasıdır. Buradaki temel amaç yargısal faaliyetlerin daha etkin ve hızlı bir şekilde uygulanarak uzun sürebilecek yargılamaların önüne geçmektir.
Daha fazla oku
Kovuşturma Evresi
KOVUŞTURMA NEDİR ‘’Kovuşturma’’ kelimesinin Türk Dil Kurumundaki karışlığı ‘’takibat” veya ‘’takip” şeklinde karşımıza çıkmakta olup, hukuki anlamda kovuşturma, ceza yargılamasının maddi gerçeğe ulaşma amacıyla iddianamenin kabulü ile başlayıp, hükmün kesinleşmesine geçen evreyi kapsamaktadır. (CMK m.2/f) Şikayete tabi suçlarda savcılığa yapılan başvuru, şikayete tabi olmayan suçlarda savcılığın resen incelemesi sonucunda yeterli şüphe oluşmadığı kanaatine varılırsa iddianame düzenlenmez ve kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir. Yeterince delil toplanmış ve şüphe oluşmuşsa savcılık iddianameyi düzenler ve mahkemeye sunar. Mahkemece iddianame kabul edildiği takdirde kovuşturma evresi başlamış olur ve artık yargılama sürecine geçilir. KOVUŞTURMA EVRESİNİN AŞAMALARI DURUŞMA HAZIRLIĞI İddianame kabul edildikten sonra, soruşturma aşamasında ‘’şüpheli’’ olan kişi artık ‘’sanık’’ konumunu almıştır ve mahkeme öncelikle tensip zaptı düzenleyerek duruşma hazırlığına başlar. Tensip zaptında duruşma günü belirlenir, duruşmada hazır bulunması gereken kişiler tespit edilip duruşma günü gelmeleri için çağrılır, sanık tutuklu ise cezaevine, tutuksuz yargılanıyorsa tebliğe elverişli ikamet adresine yazı yazılarak duruşmaya çağrılır. CMK m. 176/1 uyarınca iddianame de tensip zaptını içeren çağrı kâğıdı ile birlikte sanığa tebliğ olunur. Yine belirtmek gerekir ki, çağrı kağıdının tebliği ile duruşma arasında en az bir hafta süre bulunması gerekir (CMK m.176/4). DURUŞMA Ceza yargılamasında istisnalar haricinde sözlü yargılama esas alındığı için somut cezai uyuşmazlığın çözüme kavuşması ve maddi gerçeğe ulaşmanın temel yolu duruşmadır. Zira burada hâkim duruşmalar esnasında toplanan deliller ve vicdani kanaati gereğince bir hüküm kuracaktır ki, bu hüküm CMK m. 217/1 uyarınca ancak duruşmada getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayanabilecektir. Ceza hukukunda duruşmalar, kural olarak Aleniyet İlkesi gereğince topluma açık ve izlenilebilir şeklinde gerçekleştirilir. Ceza davalarının halka açık olmasının sebebi Anayasamızın 36. Maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinde belirtilen Adil Yargılanma Hakkına dayanmaktadır. Bu kuralın tek istisnası genel ahlâkın veya kamu güvenliğinin kesin olarak gerekli kıldığı hallerde veya yaş küçüklüğü nedeniyle duruşmanın bir kısmının veya tamamının kapalı yapılmasına mahkemece karar verilmesi durumudur (CMK m. 182/2). Belirtmekte fayda vardır ki, sanık 18 yaşını doldurmamış ise hâkimin takdir yetkisi bulunmayıp, duruşma kapalı yapılmalıdır. (CMK m. 185) Sanığın ve müdafiinin hazır bulunup bulunmadığı, çağrılmış tanık ve bilirkişilerin gelip gelmedikleri saptanarak duruşmaya başlanır. Sanık, duruşmaya bağsız olarak alınır. Mahkeme başkanı veya hâkim, duruşmanın başladığını, iddianamenin kabulü kararını okuyarak açıklar. (CMK m. 191/1) Bu aşamada tanık var ise dışarı çıkartılır ve duruşmada sırasıyla; a) Sanığın açık kimliği saptanır, kişisel ve ekonomik durumu hakkında kendisinden bilgi alınır, b) İddianame veya iddianame yerine geçen belgede yer alan suçlamanın dayanağını oluşturan eylemler ve deliller ile suçlamanın hukuki nitelendirmesi anlatılır c) Sanığa, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanunî hakkı olduğu ve 147 nci maddede belirtilen diğer hakları bildirilir, d) Sanık açıklamada bulunmaya hazır olduğunu bildirdiğinde, usulüne göre sorgusu yapılır. KOVUŞTURMA EVRESİNDE DELİLLERİN DURUMU Ortaya konulan delillerle ilgili tartışmada söz, sırasıyla katılana veya vekiline, Cumhuriyet savcısına, sanığa ve müdafiine veya kanunî temsilcisine verilir. Cumhuriyet savcısı, katılan veya vekili, sanığın, müdafiinin veya kanunî temsilcisinin açıklamalarına; sanık ve müdafii ya da kanunî temsilcisi de Cumhuriyet savcısının ve katılanın veya vekilinin açıklamalarına cevap verebilir. Hükümden önce son söz, hazır bulunan sanığa verilir. (CMK m. 216) Sanığın sorguya çekilmesinden sonra delillerin ortaya konulmasına başlanır. Ancak, sanığın tebligata rağmen mazeretsiz olarak gelmemesi sebebiyle sorgusunun yapılamamış olması, delillerin ortaya konulmasına engel olmaz. (CMK m.206/1) Ortaya konulan deliller, sonradan gelen sanığa […]
Daha fazla oku
Soruşturma Evresi
Soruşturma Evresi Nedir? Soruşturma, herhangi bir suçun varlığından haberdar olan Cumhuriyet Savcısının kolluk kuvvetlerinin yardımından faydalanarak suçun araştırılmasını kapsayan bir ceza muhakemesi işlemidir.
Daha fazla oku
